Opinia prywatna a opinia biegłego sądowego, kiedy kancelaria zamawia ekspertyzę

Opinia biegłego to dowód w procesie. Sąd dopuszcza go postanowieniem, wskazuje biegłego i określa pytania, na które biegły odpowiada. Biegły jest bezstronny wobec stron, może być wyłączony z tych samych przyczyn co sędzia, a strony mogą zgłaszać zarzuty do jego opinii i żądać wyjaśnień. Opinię ocenia sąd, biorąc pod uwagę jej zgodność z zasadami logiki, wiedzę biegłego i sposób uzasadnienia wniosków.

Opinię prywatną zamawia strona albo jej pełnomocnik u wybranego eksperta. W procesie cywilnym nie jest dowodem z opinii biegłego. Ma charakter dokumentu prywatnego i stanowi wyjaśnienie stanowiska strony popartego wiedzą specjalistyczną. Sąd nie może oprzeć ustaleń wymagających wiedzy specjalnej wyłącznie na opinii prywatnej, ale nie może jej też pominąć bez rozważenia, jeśli zawiera argumenty podważające opinię biegłego.

• Przed pozwem, żeby ocenić, czy roszczenie ma oparcie w faktach technicznych i czy warto ponosić koszty procesu.
• W pozwie albo odpowiedzi na pozew, żeby uzasadnić stanowisko i wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z precyzyjnie sformułowaną tezą.
• Po złożeniu opinii biegłego, żeby wskazać jej błędy i uzasadnić wniosek o opinię uzupełniającą, wezwanie biegłego na rozprawę albo powołanie innego biegłego.
• W apelacji, gdy sąd pierwszej instancji oparł wyrok na wadliwej opinii.

Biegli sądowi to często praktycy z wieloletnim doświadczeniem, ale w sprawach dotyczących nowych materiałów, złożonych procesów, oprogramowania albo metod statystycznych wiedza praktyka bywa niewystarczająca. Naukowiec, który na co dzień prowadzi badania w danej dziedzinie, zna aktualny stan wiedzy, normy, metody pomiarowe i ich ograniczenia. Ma też dostęp do laboratorium, w którym może sprawdzić tezy z opinii biegłego, a nie tylko je skomentować.

• Jasno określone pytania, na które ekspert odpowiada.
• Opis materiałów, na których ekspert się opierał, i ich źródła.
• Metoda, którą da się sprawdzić i powtórzyć.
• Wnioski wynikające z analizy, a nie z oczekiwań zamawiającego.
• Informacja o kwalifikacjach eksperta i braku konfliktu interesów.

Opinia, która brzmi jak pismo procesowe strony, traci wartość. Sąd szybciej uwzględni rzeczową recenzję metody biegłego niż stanowcze stwierdzenia bez uzasadnienia.

Koszt zależy od dziedziny i zakresu. Rynkowo recenzja opinii biegłego to zwykle od 2 500 do 8 000 zł netto, a opinia z własnymi badaniami albo obliczeniami od 5 000 do 30 000 zł. W sporze o kwotę kilkuset tysięcy złotych to często najtańszy sposób ograniczenia ryzyka przegranej.

Kancelaria opisuje sprawę ogólnie, bez danych klienta, i dostaje oferty ekspertów z danej dziedziny w dwie doby. Wybrany ekspert podpisuje NDA i oświadczenie o braku konfliktu interesów, zanim pozna akta. Więcej na stronach opinia prywatna KPC dla kancelarii i opinia biegłego pod lupą eksperta z uczelni. Jeśli opinia biegłego jest już w aktach, przeczytaj też tekst o tym, jak podważyć opinię biegłego.