Ile kosztuje raport oddziaływania na środowisko i co w nim kosztuje najwięcej

Nie ma jawnego, wiarygodnego cennika. Najczęściej spotykane są ogłoszenia firm doradczych na giełdach branżowych. W jednym z nich konsultant podaje orientacyjnie 2 000 do 5 000 zł za kartę informacyjną przedsięwzięcia i 5 000 do 10 000 zł za raport, zależnie od charakteru sprawy. To kwoty z ogłoszenia, nie oferta dla Twojego terenu, i dotyczą zwykle niewielkich inwestycji. Przy farmie fotowoltaicznej, hali produkcyjnej na terenie z siedliskami albo drodze kwoty rosną, bo rośnie zakres prac terenowych.

Dlatego traktuj takie liczby jako dolną granicę dla prostego przypadku. Jedyna rzetelna cena to oferta wykonawcy, który zna Twój teren i wie, czego zażąda urząd.

Dla przedsięwzięć, które zawsze mogą znacząco oddziaływać na środowisko, raport jest obowiązkowy. Dla przedsięwzięć, które mogą oddziaływać potencjalnie, organ najpierw ocenia kartę informacyjną i dopiero wtedy decyduje, czy żąda raportu. Koszt wynika więc w dużej mierze z tego, na którym etapie jesteś. Karta jest tańsza, a raport bywa kilkakrotnie droższy, bo zawiera analizy wszystkich komponentów środowiska.

Jeżeli urząd wezwał Cię do uzupełnienia dokumentacji, zapytaj, czego dokładnie brakuje. Często brakuje jednej części, na przykład przyrodniczej, i wtedy nie trzeba zamawiać całego raportu od nowa.

• Część przyrodnicza. Inwentaryzacja flory, siedlisk i fauny w sezonie. Na dużych terenach to największa pozycja, a przy gatunkach wymagających wielu wizyt (ptaki, nietoperze, płazy) rośnie z każdą wizytą.
• Hałas, powietrze i wody. Modelowanie rozprzestrzeniania hałasu i zanieczyszczeń, jeśli inwestycja je emituje.
• Krajobraz i dobra kultury. Analizy widoczności i wpływu na zabytki, głównie przy wysokich obiektach.
• Warianty i rozwiązania alternatywne. Opisanie wariantu proponowanego i alternatywnego wymaga czasu projektanta.
• Obszary Natura 2000. Ocena wpływu na cele ochrony obszaru podnosi koszt, jeśli teren leży w ich pobliżu.
• Koordynacja i korekty. Odpowiedzi na wezwania urzędu, uzupełnienia po uwagach organizacji ekologicznych i stron postępowania.

Inwentaryzacja przyrodnicza zależy od pory roku. Rośliny widać od wiosny do jesieni, ptaki lęgowe wymagają wizyt w okresie lęgowym, nietoperze latem. Wykonawca, który obiecuje całość w dwa tygodnie zimą, albo bierze dane z map, albo zaniża zakres. Taki dokument urząd może uznać za niepełny, a wtedy uzupełnienie kosztuje drugi raz i opóźnia decyzję o kilka miesięcy. Jeśli decyzja środowiskowa jest na krytycznej ścieżce inwestycji, opóźnienie kosztuje więcej niż sama inwentaryzacja.

Koszt części przyrodniczej opisujemy szerzej we wpisie ile kosztuje inwentaryzacja przyrodnicza, a oddzielnie botanikę w ekspertyzie botanicznej i ptaki oraz nietoperze w ekspertyzie ornitologicznej i chiropterologicznej.

Jedna firma konsultingowa pisze cały raport i bierze odpowiedzialność za spójność, ale część przyrodniczą często zleca dalej i doliczając marżę. Druga droga to zamówić raport u biura projektowego, a część przyrodniczą u botanika i zoologa z uczelni, co daje podpis naukowca pod danymi, które urząd i organizacje ekologiczne najczęściej kwestionują. Zaletą jest przejrzysta cena za część, wadą konieczność skoordynowania terminów. Przy dużej inwestycji, w której ktoś może odwołać się od decyzji, mocna część przyrodnicza obniża ryzyko, że sprawa wróci do uzupełnienia.

Najdroższe bywają nie pierwsze prace, tylko poprawki. Urząd może wezwać do uzupełnienia raportu, a organizacje ekologiczne uczestniczące w postępowaniu składają uwagi, na które trzeba odpowiedzieć opracowaniem. Jeśli w pierwszym raporcie dane przyrodnicze były oparte na jednej wizycie albo na bazach, uwagi trafiają właśnie w nie. Zamawiający płaci wtedy drugi raz za terenowe prace i traci czas na wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Dlatego przy zamawianiu pytaj, ile kontroli w sezonie obejmuje cena i czy poprawki po uwagach urzędu są w niej zawarte.

Drugi czynnik to zmiana projektu. Przesunięcie obiektu na działce, zmiana trasy dojazdu albo inna moc instalacji zmieniają zakres oddziaływania i mogą wymagać aktualizacji analiz. Warto więc zamówić raport dopiero po ustaleniu układu inwestycji, ale część przyrodniczą rozpocząć wcześniej, bo sezon nie czeka.

Oferty dają się porównać tylko wtedy, gdy każdy wykonawca wycenia ten sam zakres. W zapytaniu podaj:

• lokalizację, powierzchnię i rodzaj inwestycji,
• etap: karta informacyjna, raport, uzupełnienie po wezwaniu urzędu,
• czy teren leży w obszarze Natura 2000 albo obok niego,
• które części ma obejmować oferta i czy ma obejmować inwentaryzację w pełnym sezonie,
• format dokumentów, liczbę egzemplarzy i udział w uzupełnieniach po uwagach urzędu,
• termin złożenia wniosku o decyzję środowiskową.

Poproś, żeby cena była rozbita na pozycje: prace terenowe, analizy, opracowanie, korekty po uwagach. Wtedy widać, czy niska kwota oznacza tańszą pracę, czy brak połowy zakresu. Umowę z wykonawcą można podpisać online podpisem elektronicznym, co skraca start prac o kilka dni.

Opisujesz teren w kreatorze zapytania: lokalizację, rodzaj inwestycji, etap postępowania i termin. W dwie doby w panelu pojawiają się oferty botaników, ornitologów i chiropterologów z polskich uczelni, każda z zakresem, harmonogramem wizyt i ceną rozbitą na pozycje. Każdy ekspert jest zweryfikowany adresem uczelni i numerem ORCID. Umowa, faktura i rozliczenie są w jednym miejscu, a raport jest gotowy do dołączenia do dokumentacji.